Steeds meer mensen in Frankrijk kiezen ervoor om een flexibele regenwatertank te installeren. Deze oplossing maakt het mogelijk om enkele honderden of duizenden liters water op te slaan in de vorm van een flexibele zak, plat op de grond, vanaf het dak en de dakgoten van het huis. Maar als de tank eenmaal op zijn plaats zit, rijst er vaak een vraag:
Hoe kan ik mijn tuin en moestuin organiseren rond deze flexibele tank om het besproeien te vergemakkelijken en de inspanningen te beperken?
In veel gevallen wordt de tank of het reservoir geïnstalleerd waar nog wat vrije ruimte over is op het perceel, zonder dat er over het geheel is nagedacht. Je eindigt met een lange leiding, een kraan die moeilijk te bereiken is of planten die ver van de tank staan. Het dagelijks gebruik wordt minder praktisch dan verwacht en je krijgt de indruk dat je de opslagcapaciteit van het systeem niet ten volle benut.
In dit artikel wordt stap voor stap uitgelegd hoe je je tuin en moestuin kunt herorganiseren rond een of meer flexibele regenputten, zodat je water op de juiste plaats, op het juiste moment hebt, tegen beperkte kosten, op een milieuvriendelijkere manier en voor verschillende doeleinden.
1. Ontwerp je tuin vanaf het water in plaats van achteraf
1.1. Waarom de meeste tuinen niet rond de regenput zijn ontworpen
In veel tuinen wordt het land aangelegd zonder rekening te houden met de toekomstige installatie van een regenwateropvangsysteem. Eerst kies je de plaats voor het terras, de overkapping, de schommel, dan plant je een paar bomen en leg je een bed aan. Daarna volgt het water geven, vaak in een opwelling, met behulp van een eenvoudige decoratieve lekbak of een drinkwaterkraan.
Wanneer later een flexibele tank of andere opslagtanks worden toegevoegd, worden ze soms geplaatst waar ze het minste ongemak veroorzaken: achter de garage, onderaan in de tuin, op een klein hellend oppervlak… Resultaat:
- de slang is lang en onhandig;
- Voor het besproeien van de moestuin moet je veel reizen;
- het systeem maakt geen optimaal gebruik van regenwateropvang.
Voor een beginnende tuinier kan dit ontmoedigend zijn. Maar met een paar eenvoudige aanpassingen kun je van de stortbak het middelpunt van het besproeiingssysteem in je tuin maken.
1.2. Beginnend met de regenput: waar komt het water vandaan en hoe komt het in de tuin?
Een flexibele regenput werkt als een grote gesloten zak. Regenwater komt van het dak naar beneden, gaat door de goten, door een verzamelset (collector + filter) en vult dan de flexibele tank. Het water is dan beschikbaar aan de uitgang via een kraan, soms aangesloten op een pomp om de druk te verhogen en een druppel- of multi-bewateringssysteem te voeden.
Voordat je overweegt om planten te verplaatsen, is het de moeite waard om jezelf een paar eenvoudige vragen te stellen:
- Waar precies op de site bevindt zich de flexibele tank?
- Staat de tank dicht bij het huis of onder in de tuin?
- Hoeveel meter moet je overbruggen om je moestuin, bloembedden of gazon te besproeien?
- Is het pad tussen de tank en de gebieden die besproeid moeten worden duidelijk, stabiel en slipvrij?
Deze kleine oefening in het “lezen van de tuin” vereist geen technische vaardigheid. Het zorgt gewoon voor een beter begrip van de rol van het regenwateropslagsysteem in de algemene organisatie van het perceel.
1.3. Een eenvoudige diagnose van tuingebieden uitvoeren
Om de dingen duidelijker te maken, kan het nuttig zijn om een klein schema van de tuin te tekenen:
- Geef het huis, het dak en de goten aan;
- Lokaliseer de positie van tanks of flexibele vaten;
- Noteer de verschillende zones: moestuin, bloembedden, gazon, hagen, speeltuin, vijver, enz.
Stel jezelf dan een paar vragen:
- Welke gebieden hebben in de zomer veel water nodig (bijv. moestuin, potplanten, bepaalde hagen)?
- Welke gebieden zijn minder gevoelig voor droogte (resistente planten, goed begroeid permacultuurgebied)?
- Welke plekken liggen ver van de stortbak en vereisen een lange slang of meerdere keren rijden met de gieter?
Deze diagnose brengt vaak een eenvoudig feit aan het licht: de flexibele tank is soms te ver verwijderd van de belangrijkste besproeiingsgebieden of het watergebruiksysteem is nog niet geoptimaliseerd.
2. Reorganiseer belangrijke gebieden om inspanningen en verliezen te beperken
2.1. Verplaats de moestuin dichter naar de plekken die het meeste water nodig hebben
Groentetuinen, potplanten en bloembedden behoren tot de gebieden die het meeste water gebruiken. Zodra de regenput voldoende capaciteit heeft (enkele honderden of duizenden liters), kan het de moeite waard zijn om deze gebieden fysiek dichter bij het reservoir te plaatsen. Bijvoorbeeld:
- de moestuin een paar meter van de tank aanleggen in plaats van aan het einde van het perceel;
- Groepeer de potplanten rond een bewateringspunt dat is aangesloten op de regenbak;
- Creëer een bed in de buurt van de waterkraan.
Dit betekentminder inspanning, minder slanglengte en minder waterdruppels die verloren gaan door verdamping of lekkage van een te lange slang.
Deze benadering is vooral interessant in de permacultuur, waar we het gebruik in “zones” proberen te organiseren: de gebieden waar de meeste vraag naar is (moestuin, gevoelige planten) liggen bij voorkeur dicht bij het huis en de waterbron.
2.2. Creëer eenvoudige, praktische besproeiingspaden
Als het regenwaterreservoir niet gemakkelijk kan worden verplaatst, is het mogelijk om de watercirculatie te verbeteren met een intelligente indeling:
- Maak een stabiel pad vrij voor de tuinman en de tuinslang;
- obstakels vermijden, zoals te hoge stoepranden, potten die in het midden van de doorgang staan of treden die niet zichtbaar zijn;
- installeer een of meer tussenliggende aansluitpunten (een kleine secundaire tank, een kraantje op afstand, een systeem met meerdere uitgangen).
In sommige tuinen kan een kit bestaande uit een pomp, een filter en een netwerk van pvc-buizen worden gebruikt om een bewateringssysteem met meerdere zones te creëren. Dit is niet verplicht, maar het is een interessante oplossing als het te besproeien oppervlak groot is of als het gebruik gevarieerd is (moestuin, gazon, struiken).
2.3. De flexibele tank integreren in het tuindecor
Hoewel de regenput in de eerste plaats een technisch element is, kan hij visueel worden geïntegreerd in de tuin. Bijvoorbeeld:
- Plaats hem langs een muur of heg, op een goed geprepareerd stuk grond;
- installeer een kleine houten constructie om een deel van de tank te verbergen;
- plant struiken of klimplanten in de buurt en zorg ervoor dat de kraan en fittingen toegankelijk blijven.
Door het regenwaterreservoir te behandelen als een integraal onderdeel van de inrichting, in plaats van als iets dat koste wat kost moet worden weggestopt, wordt het ook gebruiksvriendelijker: alles wat met water te maken heeft (slang, accessoires, kleine wateropvangbak, pompset) kan vlakbij worden opgeborgen, in een samenhangende ruimte.
3. Nieuwe besproeiingsgewoonten aannemen om tuin en regenput op elkaar af te stemmen
3.1. Beplanting prioriteren op basis van toegang tot water
Niet alle tuinplanten hebben dezelfde behoeften. Sommige hebben zeer regelmatig water nodig (groenten, bloemen in potten, jonge bomen), terwijl andere beter tegen droogte kunnen. Een eenvoudige regel voor een beginnende tuinier is :
- Zet de planten die het meeste water nodig hebben dicht bij de regenbak of de waterafvoer;
- Reserveer meer afgelegen gebieden voor soorten die beter bestand zijn tegen een drogere bodem.
Deze regeling betekent dat de opslagcapaciteit van de tank kan worden gebruikt waar het meeste water nodig is, zonder de ritten onnodig lang te maken.
3.2. Pas de besproeiingsfrequentie aan op tankniveau
Een flexibele stortbak vult en leegt afhankelijk van de regenval en de behoeften van de tuin. Het niveau van de stortbak (of stortbakken als je er meer dan één hebt) in de gaten houden is een eenvoudige manier om het gebruik beter te beheren:
- na enkele regenbuien is de tank vol: dit is het juiste moment om meer water te geven of zelfs een kleine opvangtank te vullen;
- tijdens een droge periode betekent de daling van het waterpeil dat je je watergift moet concentreren op prioritaire zones (moestuinen, jonge planten).
Je kunt een druppelsysteem gebruiken dat gevoed wordt vanuit de regenput, met een pomp als de natuurlijke druk niet voldoende is. Deze techniek beperkt de verdamping, verlaagt de kosten van watergebruik en zorgt voor een gelijkmatigere besproeiing.
3.3. Geleidelijk verbeterde installatie en opslag
De kracht van een flexibele tank is zijn flexibiliteit. In tegenstelling tot sommige starre ondergrondse tanks kunnen ze soms worden verplaatst of aangevuld met andere flexibele tanks. In de loop der jaren kunt u :
- Pas de opslagcapaciteit aan door nog een zak of een kleine recuperator toe te voegen;
- het systeem upgraden (nieuwe filterkit, betere waterafvoer, toevoeging van een tweede slang);
- test nieuwe toepassingen: de moestuin besproeien, het terras schoonmaken, een kleine vijver voeden, enz.
In Frankrijk passen steeds meer tuinen dit type ecologische oplossing toe om hun verbruik van leidingwater te verminderen. Het idee is niet om alles in één keer om te vormen, maar om geleidelijk de samenhang te verbeteren tussen de regenput, de tuin, de moestuin en de werkelijke behoeften van het huishouden.
De flexibele tank als hulpmiddel om je tuin te reorganiseren …
Je tuin herinrichten rond een flexibele stortbak is niet alleen een klus voor experts. Zelfs als beginner kun je :
- de rol van het dak, de goten en het terugwinningssysteem bijde bewatering beter begrijpen;
- Breng de plekken die het meeste water nodig hebben dichter bij de tank of het reservoir;
- Maak eenvoudige routes voor de slang en voor dagelijkse besproeiing;
- planten en toepassingen aanpassen aan de beschikbare opslagcapaciteit.
Door er een gewoonte van te maken om het regenwaterreservoir te zien als het hart van het regenwatersysteem in de tuin, krijg je een logischer, praktischer en ecologischer geheel. De flexibele regenput is niet langer gewoon een accessoire dat op de grond wordt geplaatst, maar een echt organisatie-instrument ten dienste van de tuin, de moestuin en het huis.
